Ο θρύλος της κρητικής μουσικής δείχνει στο ΟΝΕΜΑΝ πώς μιλάνε οι μεγάλοι άντρες. Ακόμη κι αν μέσα τους δεν μεγάλωσαν ποτέ.
Τον είπαν ‘Τζίμι Χέντριξ της κρητικής λύρας’. Σεβαστό, βγαλμένο από τη ζωή και τη μουσική του Ψαραντώνη, στέκει.΄Λύρα Ευλογημένη’ κατά τον φίλο του, τον Nick Cave, ‘ζωντανό πνεύμα του Διόνυσου’ για έναν άλλο φίλο του, τον Γιάννη Αγγελάκα. Όλα ισχύουν, όλοι μέσα πέφτουν, όλοι σωστά τα λένε για τον τεράστιο Αντώνη, αλλά, η ουσία είναι τόσο αλλού, όσο ακριβώς χρειάζεται για να επιστρέψεις από αυτήν και να πάρεις αγκαλιά όλους τις μεγάλες κουβέντες και να νιώσεις ότι δεν χαραμίζονται ούτε στο ελάχιστο.
Αλλά. Επειδή δεν μπορώ να μεταφέρω ήχους μέσα από τις λέξεις κι επειδή πιθανότατα έχεις ακούσει τον απόκοσμο βρυχηθμό του Ψαραντώνη και τη διαολεμένη στριγκλιά της λύρας του, σε διαβεβαιώ ότι η κατάσταση είναι διαμετρικά αντίθετη και σαφώς πιο γήινη, όταν απλά σου μιλάει. Χωρίς λύρες και χωρίς μια ‘Τίγρη’ να πηδάει από μέσα του.
Ψαραντώνης – Τίγρη από gagarin205
Έχει αυτή την φωνή που πηγάζει από την καρδιά, αυτήν τη φυσική ευγένεια του ώριμου, σοφού Κρητικού και μια ισοπεδωτική, βουβή άρνηση στον ορυμαγδό από προτάσεις που τον αναφέρουν ως ‘θρύλο’, ως ‘τεράστιο’ (το ‘κανα ήδη πιο πάνω), ως ‘σπουδαίο’, ως τον άνθρωπο στον οποίο υποκλίθηκε επί σκηνής ο Nick Cave, την πρώτη κιόλας φορά που τον άκουσε. Ναι, είναι θρύλος, και τεράστιος μάλιστα. Ταυτόχρονα είναι ο πιο ταπεινός άνθρωπος που γνώρισες ποτέ.
‘Περνάει ο κόσμος, μου ομιλεί, νιώθω αυτήν την ικανοποίηση που η μουσική μας μένει πάντα ζωντανή μαζί με την ποίηση και τη ρίζα. Αλλά θρύλος; Νομίζω ότι ενοχλώ κιόλας παιδί μου’. Αυτή πρέπει να ήταν η έκτη ή έβδομη φορά που με έλεγε ‘παιδί του’. Αυτή ήταν σίγουρα η τελευταία φορά που θα τον ενοχλούσα λέγοντάς τον θρύλο.
Μου μιλάνε πολύ τα μικρά παιδιά και οι κουζουλοί’. Τον ρωτάω πώς και δεν φοβούνται την κοψιά του τα μικρά παιδιά. Γελάει. ‘Όχι, όχι, έρχονται κοντά μου τα μικρά παιδάκια. Μου λένε ότι με αγαπάνε. Το ίδιο και οι κουζουλοί. Κι εγώ τους αγαπάω’. Ο Ψαραντώνης ζει πια στο Ηράκλειο, ‘γιατί είναι πιο εύκολο για τις μετακινήσεις μου’, και πηγαινοέρχεται στα Ανώγεια.
Δεν υπάρχει συνέντευξη του που να μην αναφέρει πόσο πολλά παιδιά ασχολούνται με τη λύρα και τα παραδοσιακά όργανα σήμερα. ‘Τα δασκαλεύεις Ψαραντώνη;’, τον τσιγκλάω. ‘Όι, εγώ τους λέω μόνο να παίζουνε, να μάθουν το όργανο και μετά να τραγουδήσουν ό,τι θέλουν. Κι όπου κάνουν λάθος, να προσπαθούν ξανά και ξανά μέχρι να βγάλουν το δικό τους χαρακτήρα. Κι όπου έχει καλό χαρακτήρα το παιδί, θα μείνει, θα κυλήσει μόνο του το πράγμα. Πρέπει να το αφήσεις ελεύθερο το παιδί, να ψάξει τον εαυτό του, να ‘διαβάσει’ τη φύση’, η Ελλάδα είναι ευλογημένη. Είναι ολόκληρη όμορφη και ποικίλη. Έχουμε βουνά, κάμπους, δέντρα, θάλασσα, δεν είναι μονότονη’.
